Podręczniki z serii eSezam poświęcone sieciom komputerowym prezentują kompleksowy przegląd podstawowych koncepcji i technologii wykorzystywanych w nowoczesnej komunikacji sieciowej. Materiał rozpoczyna się od omówienia istoty komunikacji cyfrowej, wyjaśniając, czym są dane, jak są kodowane, przesyłane i interpretowane w sieci. Wprowadza również podstawowe pojęcia dotyczące architektury sieci, takie jak model OSI i model TCP/IP, które stanowią ramy logiczne opisujące współdziałanie różnych warstw systemu komunikacyjnego. Omawiając warstwę fizyczną i łącza danych, podręcznik koncentruje się na aspektach transmisji bitów oraz strukturze ramek, w tym sposobach adresowania, detekcji i korekcji błędów, jak również metodach dostępu do medium transmisyjnego. Szczegółowo opisane zostały technologie takie jak Ethernet, PPP czy Frame Relay, stanowiące fundamenty lokalnych i szerokopasmowych sieci przewodowych.
W warstwie sieciowej nacisk położono na mechanizmy adresowania i trasowania pakietów, w tym szczegółowe omówienie protokołu IP, zarówno w wersji IPv4, jak i IPv6. Czytelnik dowiaduje się, jak działa podział sieci na podsieci, jakie znaczenie mają maski, bramy i trasy domyślne. W kontekście warstwy transportowej materiał przedstawia różnice pomiędzy TCP a UDP – dwa główne protokoły odpowiedzialne za transmisję danych pomiędzy aplikacjami. TCP oferuje mechanizmy gwarantujące integralność danych, ich kolejność i dostarczenie, podczas gdy UDP, jako protokół bezpołączeniowy, oferuje szybkość i niskie opóźnienia, kosztem niezawodności. Znaczące miejsce poświęcono zagadnieniom kontroli przepływu i zarządzania zatorami, które wpływają na efektywność i jakość transmisji w dynamicznych warunkach sieciowych.
Na poziomie warstwy aplikacji podręcznik omawia protokoły, które są powszechnie wykorzystywane przez użytkowników końcowych, takie jak HTTP, FTP, SMTP i DNS. Każdy z tych protokołów opisano zarówno z punktu widzenia zasady działania, jak i typowych zastosowań. Wprowadzenie do mechanizmów nazw domenowych, struktury adresów URL czy sesji HTTP pozwala zrozumieć, jak złożone procesy zachodzą w tle zwykłego przeglądania internetu czy wysyłania wiadomości e-mail. Materiał nie pomija również modeli komunikacji – zarówno klient-serwer, jak i peer-to-peer – wskazując ich mocne i słabe strony w kontekście zastosowań w rzeczywistych systemach.
Zwrócono uwagę na bezpieczeństwo w sieciach komputerowych – od szyfrowania transmisji (np. HTTPS), poprzez autoryzację i kontrolę dostępu, aż po rolę firewalli i wirtualnych sieci prywatnych (VPN). Omówiono także znaczenie analizy ruchu sieciowego, zarządzania przepływem pakietów i monitorowania urządzeń przy użyciu takich narzędzi i protokołów jak SNMP czy NetFlow. Szczególnie istotne są zagadnienia związane z jakością usług (QoS), które pozwalają dostosować parametry transmisji do potrzeb aplikacji wrażliwych na opóźnienia. Całość dopełniają wprowadzenia do chmur obliczeniowych, rozproszonych systemów przechowywania danych i usług świadczonych na żądanie. Podręczniki te stanowią solidną podstawę do zrozumienia działania współczesnych sieci komputerowych, ich projektowania, konfiguracji oraz optymalizacji.
