2. Sygnały i ich charakterystyki

2.3. Przekształcenia sygnałów

Przekształcenia sygnałów w dziedzinie czasu to operacje, które zmieniają ich kształt, pozycję lub wartości. Do podstawowych operacji można zaliczyć przesunięcie, skalowanie i odwrócenie w czasie, skalowanie amplitudy, dodanie składowej stałej i odwrócenie amplitudy.

  • Przesunięcie w czasie – sygnał  x(t) jest przesuwany o  t_0 w lewo lub prawo na osi czasu (rys. 2.3b-c):
     y(t)=x(t-t_0)
    • jeśli  t_0 < 0 to mamy do czynienia z przyśpieszeniem sygnału,
    • jeśli  t_0 > 0 to mamy do czynienia z jego opóźnieniem.

  • Skalowanie w czasie – zmiana szybkości przebiegu sygnału  x(t) poprzez stały współczynnik skalowania czasu  a (rys. 2.3d):
     y(t)=x(at)
    • jeśli  \lvert a \rvert < 1 to mamy do czynienia z „rozciąganiem” sygnału w czasie,
    • jeśli  \lvert a \rvert > 1 to mamy do czynienia z jego „ściskaniem” w czasie.

  • Odwrócenie w czasie – zmiana kierunku przebiegu czasu poprzez odbicie sygnału  x(t) względem osi pionowej (rys. 2.3e):
     y(t)=x(-t)
  • Skalowanie amplitudy – zmiana wartości sygnału  x(t) poprzez stały współczynnik skalowania amplitudy  A (rys. 2.3f):
     y(t)=A\,x(t)
    • jeśli  0 < A < 1 to mamy do czynienia z osłabieniem sygnału – amplituda maleje, zachowując kształt w czasie,
    • jeśli  A > 1 to mamy do czynienia ze wzmacnianiem sygnału – amplituda rośnie, jednocześnie zachowując jego kształt w czasie,
    • jeśli  A < 0 to mamy do czynienia z operacją odwracania w czasie i skalowania amplitudy.

  • Dodanie składowej stałej – przesunięcie sygnału  x(t) w górę lub w dół o stałą wartość  C (rys. 2.3g):
     y(t)=x(t)+C
    • jeśli  C < 0 to mamy do czynienia z przesunięciem sygnału o  C jednostek w dół, zachowując jego kształt w czasie,
    • jeśli  C > 0 to mamy do czynienia z przesunięciem sygnału o  C jednostek w górę, zachowując jego kształt w czasie.

  • Odwrócenie amplitudy – zmiana znaku każdej wartości sygnału na przeciwną poprzez odbicie sygnału  x(t) względem osi poziomej (rys. 2.3h):
     y(t)=-x(t)
Rys. 2.3. Podstawowe rodzaje przekształceń sygnału trójkątnego

Przesunięcie z odwróceniem sygnału w czasie posłuży nam do obliczania splotu dwóch sygnałów – operacji opisanej w rozdziale 2.4.