3. Pytanie dane i wybór wykresu

Zanim wybierzesz kolor lub wywołasz Matplotlib, zapisz pytanie i oczekiwaną odpowiedź. „Pokaż energię” nie określa jeszcze zadania. „Jak zmienia się mediana energii przypisanej do pomiaru w kolejnych dniach?” wskazuje zmienną, miarę podsumowania oraz porządek czasu. Dopiero tak sformułowane pytanie prowadzi do wykresu liniowego.

Pięć zadań wizualnych

Zadanie

Odpowiedni punkt wyjścia

Na co uważać

Porównanie kategorii

Słupki lub punkty na wspólnej skali

Wspólna miara i początek słupków w zerze

Zmiana w czasie

Linia po uporządkowanych datach

Poziom agregacji, luki i niepełne okresy

Rozkład jednej wielkości

Histogram lub wykres pudełkowy

Przedziały, liczebność i obserwacje poza centrum

Zależność dwóch wielkości

Wykres punktowy

Parowanie rekordów, grupy i nakładanie punktów

Struktura całości

Udziały lub słupki skumulowane

Wspólny mianownik i rozłączne części całości

Nie każdy wynik wymaga obrazu. Jedną dokładną wartość podaj w zdaniu, kilkanaście liczb — w tabeli. Wykres wybieraj, gdy ułatwia zauważenie relacji, porządku, zmienności lub nietypowego punktu.

Typ danych i poziom agregacji

Numer urządzenia jest identyfikatorem kategorii, mimo że zawiera cyfry. Łączenie urządzeń linią sugerowałoby nieistniejącą ciągłość. Czas ma naturalny porządek, ale rekordy ośmiu urządzeń nie tworzą jednej jednorodnej serii. Zdecyduj, czy pokazujesz osobne urządzenia, czy podsumowanie dnia.

Agregacja zmienia pytanie. Mediana energii mówi o typowej wartości rekordu; suma mówi o łącznej wartości dostępnych rekordów. Ani jedna, ani druga nie jest sama w sobie miarą efektywności. Do efektywności potrzebujesz jeszcze właściwie zdefiniowanego rezultatu i porównywalnych warunków pracy.

Sprawdź rozumienie 1

Masz porównać mediany drgań ośmiu urządzeń. Czy wykres liniowy po numerach urządzeń będzie dobrym wyborem? Zaproponuj lepszy i wyjaśnij, co ma oznaczać pojedynczy element wykresu.

Od wyniku M3 do planu wizualizacji

Wynik źródłowy to tabela lub jednoznacznie określone obliczenie, z którego powstaje obraz. Nie przepisuj liczb ze slajdu do listy w kodzie. Odtwórz podsumowanie z pliku wejściowego albo wczytaj sprawdzony eksport M3. Dzięki temu zmiana danych trafi także na wykres.

Wykres

Powiązanie z M3

Pytanie i wynik źródłowy

W01

M3-P03

Które urządzenia mają wyższe mediany drgań? Ranking ośmiu median oraz n

W02

Rozwinięcie M3-P05

Jak układają się mediany energii w 45 dniach? Nowa tabela dzienna z Q1 Q3 i n

W03

M3-P05

Jak różnią się mediany energii między halami w dwóch okresach? Tabela okres × lokalizacja

W04

M3-P01

Jak wygląda rozkład drgań? Wszystkie dostępne wartości i jawne granice przedziałów

W05

M3-P01 i M3-P03

Jak różnią się rozkłady drgań urządzeń? Dane grupowe i tabela n oraz median

W06

M3-P06

Jak współwystępują temperatura i drgania? Kompletne pary z tych samych rekordów

Mapa korelacji jest narzędziem diagnostycznym, nie siódmym wykresem końcowym. Pomaga wybrać parę do obejrzenia. Identyfikator W oznacza obraz w M4, a P — pytanie w M3. Nie muszą mieć tych samych numerów.

Pięć zdań przed kodem

Dla każdego planowanego obrazu zapisz: jakie pytanie zadajesz, skąd pochodzi wynik, jaki typ wykresu wybierasz, jakiej odpowiedzi szukasz i jakie ograniczenie trzeba zachować. Na tym etapie oczekiwana odpowiedź jest formą odpowiedzi, nie wymyślonym wynikiem. Zamiast „U-05 jest najgorsze” napisz „ustalę kolejność median, bez oceny stanu technicznego”.

W notebooku wykorzystaj tę mapę jako spis zadań. Po wykonaniu analizy zastąp oczekiwaną formę odpowiedzi rzeczywistą obserwacją. Jeżeli wykres nie odpowiada na pierwotne pytanie, popraw agregację lub pytanie i opisz zmianę. Nie maskuj rozbieżności atrakcyjnym tytułem.

Ćwiczenie przed uruchomieniem notebooka

Wybierz W02 i W03. Dla każdego określ jednostkę obserwacji, liczbę elementów na wykresie i informację tracącą się przy agregacji. Wróć do odpowiedzi po rozdziale 3.